Украинада цифрлық мемлекеттік қызметтер отбасылық өмірге де ене бастады. Енді ел азаматтары АХАТ бөліміне бармай-ақ, смартфон мен интернет арқылы некесін тіркей алады. Ал 2026 жылдың жазынан бастап некені онлайн бұзу қызметі де тестілік режимде іске қосылды, деп жазады Muztaumedia.kz.
Бұл жүйенің ерекшелігі — үйлену үшін міндетті түрде салтанатты залға немесе АХАТ бөліміне барудың қажеті жоқ. Қажет нәрсе — смартфон, интернет және мемлекеттік «Дія» қосымшасы.
Говерла шыңындағы ерекше үйлену тойы
Украиналық Анастасия мен Денис Мазорчуктардың оқиғасы онлайн некенің мүмкіндігін ерекше көрсетеді. Жас жұбайлар Украинадағы ең биік тау — Говерлаға көтеріліп, дәл сол жерде некелерін тіркеген. Анастасия ақ жамылғы мен ақ лонгслинг кисе, Денис қара шалбармен таудың шыңына шыққан.
Олар бір-біріне «иә» деген жауапты таудың басында айтып, рәсімге Киевтегі мамандар бейнебайланыс арқылы қосылған. Яғни жас жұбайлар үшін дәстүрлі неке сарайы емес, таудың шыңы ерекше салтанат орнына айналды. Неке ресми түрде тіркелгеннен кейін бірнеше күн өткен соң ерлі-зайыптыларға неке туралы куәлік пошта арқылы жеткізілген.
Онлайн неке неге соншалықты танымал болды?
Украинада «Шлюб онлайн» қызметі 2024 жылдың қыркүйегінен бастап қолжетімді. Содан бері цифрлық форматқа қызығушылық айтарлықтай өскен. 2025 жылы Украинада 30 мыңнан астам жұп некесін онлайн тіркеген. Бұл барлық некелердің 18,4 пайызына тең болған.
Ал 2026 жылдың алғашқы алты айында көрсеткіш бірден өсті. Осы кезеңде 30 488-ден астам жұп онлайн некеге тұрған, бұл елдегі барлық неке тіркеулерінің шамамен 40 пайызы. Басқаша айтқанда, қазір Украинада тіркелген әрбір он некенің төртеуі цифрлық форматта рәсімделіп отыр.
Мұндай көрсеткіш онлайн қызметтің уақытша эксперимент емес, азаматтардың күнделікті өміріне еніп келе жатқан мемлекеттік сервистің біріне айналғанын көрсетеді.
Үйлену үшін не қажет?
«Дія» арқылы онлайн некеге тұруға кәмелетке толған Украина азаматтары өтініш бере алады. Жүйеде жұптың деректері толтырылып, электронды қолтаңба арқылы құжаттар расталады. Неке рәсімінің өзі бейнеконференция форматында өтеді. Бұл әсіресе Украина аумағынан тыс жерде жүрген, әскери қызметте жүрген немесе бір-бірінен алыс орналасқан адамдар үшін ыңғайлы болуы мүмкін.
Үйлену рәсімін қашықтан өткізу мүмкіндігі азаматтарға географиялық шектеуді азайтып, мемлекеттік қызметті бірнеше цифрлық қадамға сыйғызуға мүмкіндік берді.
Енді ажырасу да онлайн болмақ
Украина цифрландыруды тек некеге тұрумен шектеп отырған жоқ. 2026 жылғы 3 шілдеден бастап «Дія» арқылы некені бұзу қызметі тестілік режимде іске қосылды. Оған бастапқы кезеңде шамамен 250 жұп қатысуға өтініш берген. Жаңа жүйе ерлі-зайыптыларға некені бұзу туралы өтінішті қашықтан беруге, қажетті рәсімдерден онлайн өтуге және құжаттарды цифрлық түрде алуға мүмкіндік беруді көздейді.
Алайда бұл қызмет барлық отбасыға бірдей арналмаған. Бастапқы модель бойынша ортақ кәмелетке толмаған балалары жоқ ерлі-зайыптыларға басымдық беріледі. Ең маңызды талаптардың бірі — екі тараптың да келісімі. Яғни жұбайлардың біреуі ажырасуға келіспесе, цифрлық жүйе арқылы некені біржақты түрде бұзу қарастырылмайды.
Украинадағы цифрлық отбасы моделі
Украинаның тәжірибесі мемлекеттік қызметтерді цифрландырудың жаңа кезеңін көрсетіп отыр. Бұрын азамат мемлекетке барса, енді мемлекет цифрлық түрде азаматтың смартфонына жақындап келеді. Неке қию сияқты маңызды рәсімнің таудың басында өтуі осы өзгерістің символына айналғандай.
Бір жағынан — Говерла шыңында басталған отбасы тарихы. Екінші жағынан — смартфон арқылы аяқталатын неке. Цифрлық технологиялар адамның ең жеке шешімдерінің бірі — отбасын құру мен оны заңды түрде тоқтатудың өзіне араласа бастады.
Украинадағы тәжірибе болашақта неке, туу, ажырасу және басқа да азаматтық хал актілерін рәсімдеу қызметтерінің қаншалықты цифрланатынына қатысты жаңа сұрақтар туғызады.
