Павлодарда кезінде кәсіпкер әрі спорт саласының өкілі ретінде танылған Сұлтан Ичиев бүгінде бюджет қаражатын жымқыруға қатысты қылмыстық істің фигурантына айналды. Әңгіме Ақсу қаласында көпқабатты тұрғын үй салуға бөлінген 451,6 миллион теңге туралы болып отыр. Қаражат мердігер компанияның есепшотына аударылғанымен, құрылыс аяқталмай, пәтер күткен тұрғындар баспанасыз қалды. Ал Ичиевтің өзі Қазақстаннан кетіп, халықаралық іздеуге жарияланған, деп хабарлайды Muztaumedia.kz.
451 миллион теңге қайда кетті?
Сұлтан Ичиевке қатысты даулы оқиғаның негізгі бөлігі – «Портал-ПВ» ЖШС-нің қызметімен байланысты. 2023 жылдың соңында компанияның есепшотына Ақсу қаласында көпқабатты тұрғын үй салу үшін бюджеттен 451 миллион теңгеден астам қаражат түскен.
Алайда құрылыс жұмыстары толық аяқталмады. Кейін жүргізілген тексеру барысында бюджет қаражатының негізсіз аударылғаны анықталып, техникалық сараптама нысанда құрылыс талаптарының өрескел бұзылғанын және ғимараттың апатты жағдайға жақын екенін көрсетті.
Прокуратураның мәліметінше, мердігерге құрылыс жұмыстарының іс жүзінде орындалмаған көлемі үшін бюджет қаражаты төленген. Яғни мемлекет қаржы бөлгенімен, оған сай құрылыс нәтижесі болмаған.
Осы дерек бойынша Павлодар облысының прокуратурасы 2025 жылдың күзінде 451,6 миллион теңгені жымқыруға қатысты қылмыстық іс қозғады. Іс аясында мемлекеттік қызметшілердің бірі де күдікке ілініп, қамауға алынған.
Ал 2025 жылдың желтоқсанында Сұлтан Ичиев Қазақстаннан Ресейге кеткен. 2026 жылдың мамырында оған халықаралық іздеу жарияланды.
Бұл іске қатысты сот үкімі де шықты. 2026 жылдың тамызында Ақсу қаласының соты қалалық құрылыс бөлімінің бұрынғы басшысы Рахат Бекбергеновті бюджет қаражатын Ичиевтің компаниясына заңсыз аударғаны үшін кінәлі деп танып, сегіз жылға бас бостандығынан айырды.
Қарызға батқан туыстары мен бұрынғы серіктестері
Сұлтан Ичиевке қатысты қылмыстық қудалау басталғаннан кейін оның қаржылық міндеттемелеріне байланысты өзге де даулы жайттар белгілі бола бастады. Ичиев Ресейде жүргенімен, Қазақстанда оның бұрынғы отбасына, туыстарына және іскерлік серіктестеріне қатысты қаржылық мәселелер қалғаны айтылады.
Атап айтқанда, оның алғашқы жұбайы қиын материалдық жағдайға тап болғаны туралы мәлімет бар. Айтуларынша, ерлі-зайыптылардың ортақ баспанасы кепілге қойылып, әйелдің күнкөрісіне қажетті қаражат та жеткіліксіз қалған.
Қаржылық қиындыққа Ичиевтің қарт әкесі де тап болған көрінеді. Ұсынылған мәліметтерге сәйкес, әкесінің жеке кәсіпкерлігі арқылы 300 миллион теңгеден астам несие рәсімделген. Кейін оның есепшоттары бұғатталып, зейнетақысын алу мен қарыз міндеттемелерін өтеуде қиындықтар туындағаны хабарланады.
Бұдан бөлек, Ичиевтің бұрынғы іскерлік серіктесінің де оған қаржылық талабы бар. Мәлімет бойынша, Ичиев алған 280 миллион теңге көлеміндегі несие қайтарылмаған. Соның салдарынан серіктесіне тиесілі кәсіпорынның қызметі де тоқтап қалғаны айтылады.
Ичиевтің Қазақстаннан кетуіне өзі ауыр науқас баласын емдету қажеттігін себеп етіп көрсетеді. Алайда оның айналасындағы кейбір адамдар бұл уәжге күмәнмен қарайды.
Оның әлеуметтік желідегі парақшасына көз жүгіртсек, онда баласының ем-домына қатысты жарияланымдардан гөрі мемлекеттік органдармен арадағы даулы мәселелер, Павлодар шенеуніктеріне тағылған айыптар, журналистерге, соның ішінде Ольга Воронькоға, сондай-ақ бұрынғы депутат Гүлжайна Даримоваға бағытталған сын-пікірлер жиі кездеседі. Сонымен қатар Ичиев өзіне қатысты қылмыстық қудалау жөнінде де бейнеүндеулер жариялап келеді.
Сын айту – жауапкершіліктен босатпайды
451 миллион теңге – жай ғана шаруашылық дауының көлемі емес. Бұл – әлеуметтік маңызы бар тұрғын үй құрылысын аяқтауға арналған бюджет қаражаты. Оның артында баспана алуды күткен азаматтардың үміті мен мемлекет алдындағы нақты міндеттемелер тұр.
Соған қарамастан, Ичиев мемлекеттік органдарды тұрақты түрде сынап, өзіне қатысты әрекеттерді билік өкілдерінің қысымымен байланыстырып келеді.
Оның ұстанған «ең жақсы қорғаныс – шабуыл» қағидасы айналасында өзін әділетсіз қудалауға ұшыраған адам ретінде көрсетуге мүмкіндік беретіндей әсер қалдырады. Мұндай мәлімдемелер қоғам назарын қылмыстық істің негізгі мән-жайларынан басқа арнаға бұруы да мүмкін.
Әрине, кез келген азаматтың мемлекеттік органдардың әрекетіне қатысты өз пікірін білдіруге құқығы бар. Алайда өзіне тағылған айыптарды жоққа шығару үшін тек әлеуметтік желідегі мәлімдемелер жеткіліксіз. Егер Ичиев қылмыстық қудалауды негізсіз деп санаса, оны құжаттар, қаржылық есептер мен заң аясында ұсынылған дәлелдер арқылы көрсетуі қажет.
«Дайын бизнесті сеніп тапсырдым»: Ичиевтің ағасы не дейді?
Оқиғаға қатысты тағы бір маңызды мәліметті Сұлтан Ичиевтің өз ағасы, «Портал-ПВ» компаниясының негізін қалаған Мұхтар Ичиев жария етті.
Оның айтуынша, ол жиырма жылдан астам уақыт бойы құрылыс саласында еңбек етіп, Павлодардағы ірі жобаларға қатысқан. Кейін қалыптасқан кәсібін жиеніне сеніп тапсырған. Алайда бүгінде бұл шешіміне қатты өкінетінін жасырмайды.
Мұхтар Ичиевтің сөзінше, бір кездері жиені оған «ҚазЕуроСтрой»
компаниясының өкілдерімен бірге келген. Аталған кәсіпорын мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар тізіліміне енгізілгендіктен, құрылыс тапсырыстарын әрі қарай алу үшін беделі таза басқа компания қажет болған. Сол мақсатта «Портал-ПВ» пайдаланылған көрінеді.
Ағасының айтуынша, Сұлтан бизнесті кейін қайтаратынына уәде берген. Соған сенген Мұхтар Ичиев құрылтайшылар құрамынан шыққан. Бірақ уақыт өте келе компанияның жағдайы нашарлап, қарыздары көбейіп, құрылыс жұмыстары тоқтаған. Оның пайымдауынша, кәсіпорынның қаражаты өзге ұйымдардың міндеттемелерін өтеуге жұмсала бастаған.
Мұхтар Ичиевтің айтуынша, өзі компанияны басқарып тұрған кезеңде Ақсудағы көпқабатты тұрғын үйдің құрылысы тоғызыншы қабатқа дейін жеткен. Кейін «Портал-ПВ» компаниясы 451 миллион теңгеден астам бюджет қаражатын алған. Алайда оның пікірінше, нысанды аяқтауға жеткілікті болған бұл қаржыға қарамастан, құрылыс жұмыстары соңына дейін жеткізілмеген.
Ағасы жиенінің құрылыс бизнесіне араласуын да құптамайтынын жеткізген. Оның сөзінше, Сұлтан спорт саласын жақсы түсінгенімен, құрылыс кәсіпорнын басқаруға қажетті тәжірибесі болмаған.
Мұхтар Ичиев жиенінің екінші некесіне қатысты да пікір білдірген. Оның айтуынша, Сұлтан Грозный қаласынан екінші әйелін алып келгеннен кейін мінез-құлқы айтарлықтай өзгерген. Ағасы жаңа жұбайының жиеніне ықпалы күшті болғанын алға тартып, олардың қарым-қатынасын Сүлеймен сұлтан мен Хүрремнің тарихымен салыстырған.
Дегенмен бұл – Мұхтар Ичиевтің жеке пікірі. Ал компанияның қаржылық жағдайы мен бюджет қаражатының жұмсалуына қатысты нақты құқықтық баға тергеу материалдары мен сот шешімдері негізінде берілуге тиіс.
Бір кездері Павлодардағы құрылыс саласында белгілі болған «Портал-ПВ» компаниясының бүгінгі жағдайы, аяқталмаған тұрғын үй және жүздеген миллион теңгенің тағдыры – әлі де қоғам назарындағы мәселе. Ең бастысы, бұл даудың ортасында қаражат қана емес, баспана күткен қарапайым тұрғындардың тағдыры тұр.
