«ҚазМұнайГаз» олигарх Қайрат Боранбаевқа тиесілі болған бұрынғы мұнай компаниясындағы үлесінен айырылды. Ұлттық компания үш жыл ішінде бірнеше рет иесі ауысқан Phystech II компаниясының акционерлер құрамынан шықты, деп хабарлайды Muztaumedia.kz.
КМГ-ден шығу туралы шешімді «Самұрық-Қазына» қабылдады
2026 жылғы 25 қыркүйекте «ҚазМұнайГаз» акционері – «Самұрық-Қазына» қоры компания құрамынан шығу туралы шешім қабылдаған. Бұл туралы ұлттық компания KASE қор биржасының сайтында хабарлады.
Phystech II активі қалай қолдан-қолға өтті?
Phystech II компаниясы Маңғыстау облысындағы Солтүстік Қаражанбас кен орнында мұнайды барлау және өндірумен айналысады. Жер қойнауын пайдалану келісімшарты 2006 жылдан бері қолданыста.
2023 жылға дейін компания Қайрат Боранбаевқа «Қазстройпроект-А» ЖШС арқылы тиесілі болған.
2023 жылдың наурызында олигарх ақша жымқырды деген күдікпен ұсталып, алты жылға сотталған. Активтерді мемлекетке қайтару аясында ол Phystech II компаниясын мемлекетке өткізді. Сол кезде Қаржылық мониторинг агенттігі компанияны 35 млрд теңгеге бағалаған.
Одан кейін активтің иесі бірнеше рет ауысты. Алдымен компанияны Қаржы министрлігі алды. 2025 жылдың қаңтарында ол 8,1 млрд теңгеге «Самұрық-Қазынаға» берілді.
2024 жылдың жазында компанияны жекешелендіруге әрекет жасалғанымен, бұл жүзеге аспады. 2026 жылы актив «ҚазМұнайГазға» берілді. Енді ұлттық компания одан шықты.
2025 жылдың қарашасында Phystech II кен орнын игеру келісімшартын және оған қатысты барлық активтерді жарғылық капиталға салым ретінде North Karazhanbas Ltd бірлескен кәсіпорнына берген.
Зиянға батқан актив
Бір кездері Phystech II пайда әкелгенімен, кейінгі уақытта компания шығынға ұшыраған.
2025 жылы компания 10 млрд теңгеден астам шығын көрді. Ал 2026 жылдың басынан бері шығыны тағы 53,7 млн теңгеге жеткен.
2026 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша компанияның активтері 11,7 млрд теңгеге бағаланған.
Қайрат Боранбаев 2023 жылдың қарашасында бостандыққа шықты. Сот оның бас бостандығынан айыру жазасын бас бостандығын шектеуге ауыстырған.
ҚМА мәліметінше, Phystech II-мен қатар Боранбаев мемлекетке газ тарату компаниясын, қонақүйлер мен сауда-ойын-сауық кешендерін, фитнес-клубтар желісін және басқа да активтерді қайтарған. Сонымен бірге ол Білім беру инфрақұрылымын қолдау қорына 30 млрд теңге аударған.