28 қыркүйекте мәслихат депутаттары Алматының 2040 жылға дейінгі Бас жоспарына түзетулер енгізу жобасын мақұлдады. Бұған дейін жоба қала құрылысы сараптамасының оң қорытындысын алған болатын. Келесі қадам Үкіметтің қарауы, деп жазады Muztaumedia.kz.
Qazaq Expert Club-тың құрылыс саласындағы сарапшысы Диляра Сейітнұрова жобада қай аумақтарда құрылысқа шектеу қарастырылғанын, қандай аумақтардың дамуына мүмкіндік берілетінін және мұның тұрғын үй иелері үшін нені білдіруі мүмкін екенін түсіндіреді.
Көпқабатты үйлердің құрылысы қай жерлерде шектеледі?
«Түзетулердің негізгі бағыттарының бірі – таулы және тау бөктеріндегі аймақтарды қорғау. Жоба Әл-Фараби даңғылынан жоғары аумақта жаңа көппәтерлі тұрғын үйлер салуға шектеу қоюды қарастырады. Сондай-ақ шектеулер әуежай маңындағы аумақтарға, су қорғау аймақтарына, жерасты суларының деңгейі жоғары учаскелерге, сейсмикалық қауіпті белдеулер мен тектоникалық жарықтар өтетін аумақтарға қатысты.
Қаланың жоғарғы бөлігі, тау бөктері және топырағы қауіпті учаскелер жаңа көпқабатты құрылыс салынатын аумақтардан шығарылады. Егер сіз Әл-Фараби даңғылынан жоғары орналасатын болашақ тұрғын үй кешенінен пәтер қарастырып жүрген болсаңыз, мұндай жаңа жобалардың ол жерде қарастырылмағанын ескерген жөн», – деп түсіндіреді сарапшы.
Бұл бағаға қалай әсер етуі мүмкін? Сарапшының пікірінше, егер жекелеген аудандарда жаңа тұрғын үй аз салынса, бұрын салынған пәтерлерге сұраныс артуы мүмкін.
Қала қай бағытта дамуды жоспарлап отыр?
«Алматы бес полицентр моделі бойынша дамуын жалғастырады: «Тарихи орталық», «Шығыс қақпасы», «Солтүстік», «Оңтүстік-Батыс» және «Батыс». Негізгі идея – жұмыс орындары, қызмет көрсету нысандары мен қоғамдық кеңістіктер қаланың әр бөлігінде пайда болып, қалыптасқан орталыққа түсетін жүктемені азайту.
Өсуі ең айқын байқалатын аумақтардың бірі – Сайран көлі маңындағы аудан. Бас жоспар бұл жерде биік ғимараттар, тіпті зәулім ғимараттар салуға мүмкіндік береді», – дейді сала талдаушысы.
Полицентрдің дамуын күту уәде етілген инфрақұрылым пайда болмай тұрып-ақ бағаға әсер етуі мүмкін. Метро, LRT және SkyTrain жүйелерін бірыңғай көлік қаңқасына біріктіру жоспарланған. Метроның бірінші желісі Қалқаманға дейін ұзартылып жатыр, ал екінші және үшінші желілер әзірге жоспар күйінде. Ауданның болашақтағы дамуына сеніп тұрғын үй сатып алу ірі жобалардың іске асу мерзімі кейінге шегерілуі мүмкін екенін ескеруді талап етеді.
Кәсіпорындардың аумақтары не болады?
Жоба 2040 жылға дейін Алматының солтүстік, орталық және батыс бөліктеріндегі 276 өнеркәсіптік кәсіпорынды кезең-кезеңімен қала сыртына көшіруді қарастырады. Сарапшының пікірінше, бұл қала аумағындағы едәуір жер телімдерін босатуы мүмкін. Алайда кәсіпорынның көшірілуі оның орнына міндетті түрде тұрғын үй кешені салынады дегенді білдірмейді.
«Болашақ сатып алушылар мен тұрғындар үшін екі мәселе маңызды: босатылған жер телімінің мақсаты қандай болады және топырақтың жағдайы қандай? Өнеркәсіптік өндірістің іздері топырақта ондаған жылдар бойы сақталуы мүмкін. Егер бұрынғы өнеркәсіптік аумақта тұрғын үй салу жоспарланса, мен сол учаскеде жүргізілген экологиялық зерттеулер туралы және қажет болған жағдайда жерді тазарту жұмыстары жөніндегі мәліметтерді сұратуға кеңес берер едім», – деп түсіндіреді Сейітнұрова.
Халық санының өсуі және шаршы метрдің бағасы
Бас жоспарға енгізілетін түзетулер 2040 жылға қарай Алматы халқының саны 3,6 млн адамға жетеді деген болжамға негізделген. Қазір Алматыда шамамен 2,2 млн адам тұрады. Жоспар халық санының бір жарым еседен астам өсуін көздейді, демек қалаға көбірек тұрғын үй, көлік, мектеп және инженерлік желілер қажет болады.
Сарапшының пікірінше, құрылыс салуға жарамды жер көлемі шектеулі болған жағдайда халық санының өсуі құрылыс тығыздығын арттырып, шаршы метрдің құнына әсер етуі мүмкін.
«Жоба сараптаманың қорытындысын алып, мәслихатпен келісілді, алайда оны түпкілікті бекіту әлі алда. Дегенмен өзгерістердің бағыты қазірдің өзінде түсінікті: кейбір аудандарда жаңа тұрғын үй құрылысына шектеу қойылса, басқа аумақтарда биік ғимараттар салуға мүмкіндік пайда болады. Меншік иелеріне өз үйінің қай аймаққа кіретінін тексерген жөн. Бұл ауданның және өз жылжымайтын мүлкінің болашағын бағалауға көмектеседі», – деп қорытындылады Диляра Сейітнұрова.