Close Menu
Мuztaumedia.kz — ақпараттық агентігіМuztaumedia.kz — ақпараттық агентігі
  • Жаңалықтар
  • Саясат
  • Экономика
  • Қоғам
  • Аймақ
  • Оқиғалар
  • Білім & ғылым
  • Спорт
  • Шоу бизнес
Facebook Instagram YouTube WhatsApp TikTok Telegram Threads
  • Басты бет
  • Редакция
  • Портал тәртібі
  • Ақпараттық хабарлама
Мuztaumedia.kz — ақпараттық агентігіМuztaumedia.kz — ақпараттық агентігі
Facebook Instagram YouTube WhatsApp TikTok Telegram Threads
Қаз Рус
  • Жаңалықтар
  • Саясат
  • Экономика
  • Қоғам
  • Аймақ
  • Оқиғалар
  • Білім & ғылым
  • Спорт
  • Шоу бизнес
Facebook Instagram YouTube WhatsApp TikTok Telegram Threads
РУСКИЙ
Мuztaumedia.kz — ақпараттық агентігіМuztaumedia.kz — ақпараттық агентігі
Home»Экономика»Экспорт импорттан басым түсті: Қазақстанның сауда балансының профициті 14 млрд долларға жетті
Экономика

Экспорт импорттан басым түсті: Қазақстанның сауда балансының профициті 14 млрд долларға жетті

Әмірболат ҚұсайынұлыӘмірболат Құсайынұлы17.09.20262
Фото: ЖИ
Қазақстанның сауда балансының профициті 2026 жылғы қаңтар–шілде аралығында 63 пайызға өсіп, 14 млрд долларға жетті. Бұл экономика мен теңге бағамы үшін оң көрсеткіш болғанымен, ел экспортының жартысына жуығы әлі де мұнайға тәуелді. Qazaq Expert Club сарапшысы, қаржыгер Саида Тілеуленова профициттің тұрақтылығы әлемдік шикізат нарығындағы жағдайға тікелей байланысты екенін айтты, деп хабарлайды Muztaumedia.kz.
Сарапшының мәліметінше, 2025 жылдың сәйкес кезеңінде Қазақстанның сауда балансының профициті 8,6 млрд доллар болған. Биылғы шілдеде ғана бұл көрсеткіш 4,8 млрд долларға жеткен. Бір ай ішінде ел экспорты 10,2 млрд долларды, ал импорты шамамен 5,4 млрд долларды құрады.

Осылайша, тауарлар экспорты импорттан едәуір асып, елге түсетін валюталық кірістің маңызды көзіне айналып отыр.

Экспорттың жартысына жуығы мұнайға тиесілі

Саида Тілеуленованың айтуынша, Қазақстан экспортының құрылымында шикізат әлі де басым. Ұлттық статистика бюросының дерегіне сәйкес, 2026 жылдың алғашқы алты айында мұнай мен шикі мұнай өнімдері жалпы тауар экспортының 46,5 пайызын құраған. Сонымен қатар экспортта мыс, мыс кені, радиоактивті элементтер мен ферроқорытпалардың үлесі жоғары. 2025 жылы мұнайдың экспорттағы үлесі 50,5 пайыз болған.

«Қазіргі профицит экспорттық кірістің жоғары екенін көрсетеді. Алайда бұл экономика құрылымы түбегейлі өзгерді дегенді білдірмейді. Оның көлемі мұнай мен металл бағасына, өндіріс мөлшеріне және шикізатты сыртқы нарықтарға үздіксіз жеткізу мүмкіндігіне тәуелді болып отыр», – дейді сарапшы.

Оның сөзінше, әлемдік нарықта шикізат бағасы айтарлықтай төмендесе немесе экспорт көлемін шектейтін кедергілер туындаса, сауда балансының профициті де едәуір қысқаруы мүмкін.

Экспорттан түскен валютаның бәрі елде қалмайды

Қаржыгер сауда профицитінің жоғары болуы экспорттан түскен қаражаттың барлығы Қазақстан экономикасында қалады деген сөз емес екенін атап өтті.

Экспорттық кірістің бір бөлігі шетелдік қызметтер ақысын төлеуге, шетелдік инвесторларға инвестициялық табыс беруге, сыртқы міндеттемелерді өтеуге және өзге де төлемдерге жұмсалады.

«Сондықтан елдің сыртқы экономикалық жағдайының іргелі тұрақтылығын бағалау кезінде сауда балансымен ғана шектелмей, төлем балансының жалпы көрсеткіштеріне де назар аудару қажет», – деді Саида Тілеуленова.

Шикізаттық емес экспорт өсіп келеді

Сонымен бірге Қазақстан экспортының құрылымы біртіндеп өзгеріп жатқанын көрсететін оң үрдіс те бар. Сауда министрлігінің мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы жартысында шикізаттық емес және өңделген тауарлар экспорты 12,9 млрд доллардан 15,2 млрд долларға дейін өскен.

Сарапшының пікірінше, бұл экспорттық базаның біртіндеп кеңейіп келе жатқанын білдіреді. Дегенмен қазіргі өсім сыртқы сектордың шикізат нарығындағы жағдайға тәуелділігін толық жоюға әзірге жеткіліксіз.

«Сауда балансының 14 млрд долларлық профициті – Қазақстан үшін маңызды қаржылық қор. Алайда оның тұрақтылығы шикізаттық емес экспорттың қаншалықты жылдам өсетініне, мұнай мен металл бағасына, өндіріс пен тасымал көлемінің сақталуына байланысты. Сондай-ақ экспорттан түскен табысты ел ішіндегі инвестицияға және еңбек өнімділігін арттыруға тиімді бағыттау маңызды», – деп қорытындылады сарапшы.

Дерекөз: dalanews.kz/

Share. Facebook Twitter LinkedIn Email VKontakte Telegram WhatsApp Threads Copy Link
Previous ArticleБақытжан Базарбек көлікпен қағып кеткен ер адам ауруханадан шықты
Next Article «Мұндайды күтпедім»: анасынан айырылған Анна Данченко Баян Мақсатқызының күтпеген көмегін айтып, көзіне жас алды

Оқи отырыңыз...

15 қараша Ұлттық валюта – теңге күні

15.11.20260

Депозит салығы: Ұлттық экономика министрлігі аталған жайтқа қатысты жауап берді

13.11.202610

Соғыстың салдары: Ресей мен Украинаның Абу-Дабидегі келіссөзінен кейін мұнай бағасы төмендеді

12.11.20266
СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

«Әкімдік қызметкері»: СҚО-да зейнет жасына таяған әйел сірке суын ішіп, көз жұмды

17.11.202630

ҚазҰУ жатақханасындағы адам өлімі: проректор мен декан жұмыстан босатылды

17.11.202623

Қайғылы жағдай: Алматыда өрт сөндіру көлігі жеңіл көлікпен соқтығысып, жүргізуші қаза тапты (видео)

17.11.20262

Этникалық қазақтарға қысым: Моңғолия президенті тікелей эфирде отставкаға кететінін мәлімдеді

17.11.2026317

«Келін ененің топырағынан»: Толқын Забирова келінін көпшілікке таныстырды (ВИДЕО)

17.11.202673

«Тас төбемнен ұра берді»: Атырауда соққыға жығылған 90 жастағы қария сотта балаларының киімін киетінін айтты

17.11.202614

Астанада 11-сынып оқушысы мектепке пышақ алып келіп, екі қызға шабуыл жасаған

17.11.202620

Иманын лақтыра салды: Алматыдағы Пресняковтың концертінде әйел хиджабын шешіп, әншімен сүйіспек болған (ВИДЕО)

17.11.2026119

Астанада жұмысшыларға су шашқан Lexus жүргізушісі қамауға алынды

17.11.20263

«Әкесіне шаң жуытпайды»: Қайрат Нұртастың қызы қылығымен көпті тәнті етті (ВИДЕО)

17.11.20265

Материалдар мен ақпараттарды портал брендін көрсетіп, гиперсілтеме жасаған жағдайда ғана қолдануға рұқсат етіледі. Ақпараттан мәтін, мәтін бөлігі немесе дәйексөз алынғанда міндетті түрде тиісті сілтеме көрсетілуі керек.

Facebook Instagram YouTube WhatsApp TikTok Telegram

Мекен жайы: Қазақстан Республикасы, Алматы қаласы, Алатау ауданы, Қасым Шәріпов көшесі, 206/6 үй

E-mail: info@muztaumedia.kz

Телефон: +7 705 156 6495

2026 жылы ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің ақпарат комитетіне № KZ49VPY00153959 нөмірімен тіркеліп, «Muztaumedia.kz» интернет басылым ретінде куәлігі берілді.

©2025 - 2026 / Muztaumedia.kz - ақпараттық агенттігі / Барлық құқықтар тіркелген.
  • Басты бет
  • Редакция
  • Портал тәртібі
  • Ақпараттық хабарлама

Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.